|
Via dit weblog wil ik u op de hoogte houden van columns die ik schrijf, van gebeurtenissen waar ik bij ben geweest, van zaken die mij opvallen, van meningen die in mij opwellen, of van andere persoonlijke wetenswaardigheden. Het kan van alles wat zijn en het is ook sterk afhankelijk van hoe druk ik het heb. Reageert u vooral, ik zorg ervoor dat het geplaatst wordt, mits het natuurlijk wel ergens op slaat.
Een waarschuwing: in de loop der jaren kunnen links gewijzigd zijn waardoor ze niet allemaal meer werken. Dat geldt ook voor teksten van artikelen die u via het weblog via een link van deze website zou kunnen halen. Wegens een conversie van word-documenten naar pdf-documenten werken dergelijke interne links in weblogberichten voor mei 2009 niet meer perfect. In dat geval kunt u de artikelen beter ophalen via de knoppen 'journalist/publicist' --> 'artikelen' of anders via de speciale knoppen van het betreffende tijdschrift waarin het werd geschreven.
Als u wilt reageren kunt u mij een e-mail sturen via info@josvdlans.nl
| |
juni 2006
|
jun 30
|
Het was een sensationele wedstrijd, met een terechte verliezer. |
|
jun 28
|
Politieke koehandel in de Eerste Kamer
 In het Eerstekamer-smaldeel van de regeringscoalitie is de laatste
maanden driftig gekoehandeld met drie wetsvoorstellen. Het eerste kwam
deze week met een nipte meerderheid door de senaat: de aanpassing van de
luchtvaartwet die privatisering van de aandelen van Schiphol mogelijk
maakt. Dwarsligger was hier D66, die er helemaal niks voor voelde om
publieke en strategische infrastructuur aan de grillen van privaat
kapitaal over te leveren. Nu was de driemansfractie van D66 niet perse
nodig om het kabinet aan een meerderheid te helpen, maar op alle
mogelijke manieren werden de democraten wel onder druk gezet om niet te
veel uit de pas te lopen. Ze hebben namelijk zelf nog twee belangrijke
noten op hun zang. De splitsingswet van D66-minister Brinkhorst, waarin
de energiebedrijven gesplitst worden en de netten als publieke
infrastructuur in handen komen van de staat. En de mediawet van D66-
staatssecretaris Van der Laan. Het CDA ziet de splitsingswet in het
geheel niet zitten, de VVD moet niets weten van de mediawet.
   Dus zaten de drie fractieleiders Schuyer (D66), Werner (CDA) en
Rosenthal (VVD) deze weken meermalen bij elkaar om te kijken hoe ze met
deze drie wetsvoorstellen om zouden gaan mochten ze alle drie de senaat
bereiken. En misschien was het dan wel verstandiger als Schuyers fractie
at minder dwars lag bij Schiphol anders zou dat de democraten later
kunne opbreken.
Het siert D66 dat ze daar geen gevolg aan hebben gegeven. Maar
daarmee luiden ze wel een hete herfst in. Want het CDA heeft te kennen
gegeven dat ze eigenlijk zowel de privatisering van Schiphol als de
splitsing van de energiebedrijven niet zien zitten (en misschien de
mediawet ook wel niet), maar dat ze wel zoveel politiek gevoel hebben dat
ze ook wel begrijpen niet alles te kunnen torpederen. En aangezien de
Schipholwet eerst kwam en de splitsingswet later, is die laatste nu de
klos. Aan alles kun je zien dat de christen-democraten zich opmaken om
deze wet politiek te demonteren. Aangezien ook bij de PvdA grote twijfels
over deze wet bestaan, dreigt Brinkhorst dus een zeperd te halen.
Tenzij de opiniecijfers de wind in de rug blijven blazen van de
zittende coalitie, dan zou het besef door kunne breken dat de heren nog
eens vier jaar met elkaar verder moeten. Dat vooruitzicht was een half
jaar geleden eigenlijk verlaten en leek ieder zijn eigen gang te gaan.
Maar nu de wind weer gunstiger komt te liggen zou dat wel eens de redding
van de D66-voorgangers kunnen zijn.. Zelfs het mediaplan van Van der Laan
zou dan wel eens de eindstreep kunnen halen.
Eind goed, al goed. Een mooier resultaat van onvervalste
achterkamertjespolitiek is eigenlijk niet denkbaar.
|
|
jun 27
|
EK gaat akkoord met Schiphol èn WMO
 Vandaag nam de Kamer het definitieve besluit over de privatisering van
Schiphol. Er was een hoofdelijke stemming: 33 senatoren (CDA + VVD)
stemden voor, 31 (de rest) tegen. Dat was volgens verwachting. Zalm kan
aan het werk om Amsterdam te bewegen. Dat zal nog een hele toer worden.
 Het hoofdmenu van de senaat vormde vandaag de Wet Maatschappelijke
Ondersteuning. Dat was een intensief en interessant debat, waarin
mijn collega Tof Thissen (foto rechts) het woord voerde. Dat deed hij meer dan
voortreffelijk. Er waren een paar punten die nog tot grote zorg in het
land aanleiding gaven. Dar waren allereerst de Europese
aanbestedingsregels, die gemeenten moeten volgen als zij de
huishoudelijke zorg boven een bedrag van 211.000 in de aanbieding doen.
Dat blijkt in de praktijk niet meer te doen, simpelweg omdat de tijd
ontbreekt om volgens deze regels voor 1 januari 2007 aan te besteden.
Staatssecretaris Ross (foto linksonder) zegde echter toe dat de datum om dat voor elkaar te
krijgen verschuift naar 1 januari 2008, en dat zal in menig stadhuis tot
een zucht van opluchting leiden.
 Een tweede punt was wat nu precies het zogeheten compensatiebeginsel
inhoudt. Betekent dat nu een verplichting van de gmeeenten om zorg te
bieden (‘compenseren’) als mensen door gebreken niet zelfredzaam zijn? En
hoe werkt dat dan? Is da teen open eind financiering? Ook op die vragen
gaf Ross een verhelderend antwoord, alhoewel de praktijk zal moeten leren
hoe dit gaat uitpakken.
En een derde punt was de financiering. Is er op termijn voldoende geld?
En hoe bereken je dat? Op dat punt heeft het Kabinet afspraken gemaakt
met de VNG, waar de Kamer wel haar vraagtekens bij plaatste, maar niet in
wilde treden.
Al met al was dat voldoende uitleg en verdediging om de Kamer te laten
instemmen met de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Alleen de SP was en
bleef tegen.
|
|
jun 27
|
Stemverklaring GL over privatisering Schiphol
De heer Van der Lans (GroenLinks): Voorzitter. Als de behandeling en de
discussie de vorige week iets duidelijk hebben gemaakt, is het wel dat
de stelling dat deze wet niets met privatisering van doen heeft onjuist
is. Ik noem één voorbeeld. Voor het uitleveren van een
exploitatievergunning aan Schiphol moet er overdracht van grond
plaatsvinden aan de Staat. Schiphol heeft laten weten dat er natuurlijk
geen sprake kan zijn van deze overdracht van grond als er niet
geprivatiseerd wordt. Met andere woorden, er is een duidelijk verband.
Zonder privatisering geen exploitaitevergunning, wat een kernachtig
bestanddeel is van deze wet.
Ook de onvrede van de
luchtvaartmaatschappijen over de tarieven die deze week weer aan de
oppervlakte kwam, duidt erop dat de spanning tussen een
infrastructuurleverancier en een commerciële onderneming nu al aan de
orde is en met deze wet alleen maar zal toenemen.
Ik vroeg vorige week in de discussie aan de vertegenwoordiger van
de VVD waar het primaat bij deze beslissing lag. Dat primaat ligt dus
niet bij het parlement en naar ik vrees zelfs niet bij de regering. Het
primaat ligt bij Schiphol. Dat lijkt ons een onverstandige
machtsverschuiving. Dat is de reden waarom wij vinden dat zulke
belangrijke strategische infrastructuur publiek aangestuurd moet blijven.
Wij zullen dus onze stem niet aan dit wetsvoorstel geven.
|
|
jun 25
|
Nach Berlin ohne Holland
 |
|
jun 25
|
Leedvermaak in Duitsland
 |
|
jun 23
|
Kleine geschiedenis van de stadsregio Amsterdam
NIEUW - NIEUW - NIEUW
Vandaag is er nieuw boek van mijn hand dat ik in dit voorjaar geschreven
heb. Het gaat over de stadsregio Amsterdam, ook wel bekend als het ROA
(Regionaal Orgaan Amsterdam, en is geschreven om het moment te markeren
dat er een nieuw regiobestuur en een nieuwe regioraad voor vier jaar in
functie treedt. Het boek biedt een terugblik op de markante geschiedenis
van het ROA, waarbij het referendum over de stadsprovincie in 1995 het
hoogtepunt (en volgens sommigen het dieptepunt) vormde. Nieuw is dat het
boek laat zien dat niet alleen de Amsterdamse bevolking niks wilde weten
van de plannen om de gemeente Amsterdam op te delen, ook in de regio en
in Den Haag bestond er grote verdeeldheid en onenigheid. Wat dat betreft
haalden vele lokale bestuurders opgelucht adem toen de bevolking zo wijs
was om massaal nee te stemmen.
Ook nieuw(s) zijn de opmerkingen van burgemeester Cohen over de toekosmt
van de stadsregio. De burgemeester van Amsterdam (tevens voorzitter van
de stadsregio) noemt de regioraad 'stilstaand water' en maant de regering
om nu eindelijk eens bestuurlijke knopen door te hakken, omdat al dat
bestuurlijk overleg er toe leidt dat de Randstad steeds verder wegzakt op
de prestatieranglijst van economische regio's.
Lees de flaptekst:
 Tien jaar geleden zette de bevolking van Amsterdam een vette
streep door de plannen om van de regio Amsterdam een stadsprovincie te
maken. Het zoenoffer dat daarvoor door de hoofdstad gebracht moest
worden – het opdelen van de gemeente Amsterdam – stuitte op een enorme
weerzin. Massaal trokken de Mokumers naar de stembus om – in de woorden
van burgemeester Patijn – met een ‘Albanese referendumuitslag’ van bijna
94 procent het plan naar de prullenbak te verwijzen.
De gevolgen daarvan waren groot. Ze klonken door tot in Den Haag,
waar het ‘nee’ van Amsterdam een einde maakte aan paarse plannen om
grootstedelijke regio’s in Nederland een eigenstandig bestuur te geven.
Maar ook in de regio Amsterdam zelf liet de Amsterdamse weigering diepe
sporen na. Het wantrouwen was groot en er moest het onderste uit de kan
worden gehaald om de bestuurlijke gelederen weer tot elkaar te
brengen.
Tien jaar later maakt publicist Jos van der Lans de balans op.
Hoe heeft de stadsregio Amsterdam het trauma van 1995 verwerkt? Aan de
hand van gesprekken met direct betrokkenen en op basis van schriftelijke
bronnen reconstrueert hij de recente geschiedenis van de stadsregio
Amsterdam. Een geschiedenis van – hoe kan het anders - bestuurlijke
drukte en menselijk ongeduld, maar vooral ook een geschiedenis van
tastbare resultaten en blijvende zorgen.
Het boek is via de boekhandel te verkrijgen. Daar zult u het vermoedelijk wel moeten bestellen. Raadpleeg voor de gegevens de boekenpagina op deze site. Daar teeft u meer informatie aan over het boek. U kunt ook contact zoeken met UITGEVERIJ INMERC.
|
|
jun 21
|
Minimale meerderheid voor privatisering Schiphol
Bericht NRC Handelsblad, 21 juni:
In de Eerste Kamer
bestaat een krappe meerderheid voor privatisering van Schiphol. Maar
Amsterdam kan als aandeelhouder van een minderheidsbelang de zaak alsnog
tegenhouden.
De Eerste Kamer steunt met de kleinst mogelijke meerderheid een
gedeeltelijke privatisering van Schiphol. Behalve CDA en VVD zijn alle
fracties tegen. Zij vinden dat het kabinet de noodzaak van privatisering
niet heeft aangetoond.
Het CDA gaf gisteren pas zijn goedkeuring nadat de VVD'ers Zalm
(Financiën) en Schultz van Haegen (Verkeer en Waterstaat) toezeggingen
hadden gedaan. Het CDA wilde laten vastleggen dat de staat als
meerderheidsaandeelhouder zich actiever zal opstellen, om de mainport-
functie veilig te stellen. Zalm stemde uiteindelijk hierin toe.
Daarnaast bedong het CDA dat de Tweede Kamer controle krijgt op het
vaststellen van de gebruikerstarieven van Schiphol. Het kabinet hoeft
deze aanpassingen niet direct door te voeren. "We zijn niet uit op
vertraging", zei CDA-senator Lemstra. Zijn fractie gaat ermee akkoord dat
dit bij de eerstvolgende herziening van de wet wordt doorgevoerd. Ook de
CDA-fractie in de Tweede Kamer eiste vorig jaar een ingrijpende wijziging
van de voorstellen van Zalm. Zo werd vastgelegd dat een meerderheid van
de aandelen in handen van de overheid moet blijven - het kabinet wilde
volledige privatisering. Daarnaast dwong het CDA af dat een gedeelte van
de aandelen ondershands wordt verkocht aan grote beleggers.
Minister Zalm toonde zich gisteravond aan het einde van het debat
zichtbaar opgelucht dat de privatisering van Schiphol, na een discussie
van ruim tien jaar, haar beslag krijgt. "Het moet ook eens een keer over
zijn", aldus Zalm. De nieuwe wet regelt naast de verkoop van een
minderheidsbelang ook de exploitatievergunning van Schiphol en het
toezicht op de tarieven en voorwaarden voor het gebruik van de
luchthaven.
Andere partijen in de Eerste Kamer spuiden gisteren hun kritiek. "Het is
een geloofsartikel van de VVD", aldus senator Van der Lans (GroenLinks).
PvdA-senator Sylvester vond het voorstel "niet behandelingsrijp" omdat er
geen overeenkomst is tussen de aandeelhouders. Schiphol heeft drie
aandeelhouders: de staat (75,8 procent), Amsterdam (21,8 procent) en
Rotterdam (2,4 procent).
Amsterdam wil dat de aandelen in handen van de overheid blijven en zal
niet meewerken aan de privatisering van Schiphol. Minister Zalm krijgt nu
te maken met de vraag of de stad zich als aandeelhouder ook zal verzetten
tegen verkoop van de staatsaandelen. Daarvoor is een statutenwijziging
nodig en die kan Amsterdam blokkeren. "Ik heb nu een mandaat om aan de
slag te gaan", aldus Zalm.
Volgende week dinsdag stemt de senaat. PvdA en VVD hebben afgesproken dat
twee senatoren die betrokken zijn bij Schiphol - commissaris Maas (PvdA)
en directeur corporate affairs Luijten (VVD) - niet aan de stemming
deelnemen. Wanneer de fractiediscipline wordt gevolgd, zou het voorstel
met 37 stemmen voor en 36 tegen worden aangenomen.
|
|
jun 20
|
SP hoont voorstellen Asscher weg
"Is het niet erg saai in de Eerste Kamer?"vragen mensen wel eens
aan me. Ja, zeg ik dan, het is meestal erg saai. Maar vaak ook niet, en
soms springen de vonken ervan af, zoals in dit korte interrumptiedebatje
met SP-collega Ronald van Raak tijdens het debat over de privatisering
van Schiphol.
 De heer Van Raak(SP): Wij kunnen ons overigens voorstellen dat
de bewindslieden de afgelopen weken wat in verwarring zijn gebracht door
het optreden van de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher. Mijn fractie
vond zijn optreden in ieder geval onnavolgbaar. PvdA en GroenLinks in
Amsterdam hebben aan hun kiezers beloofd dat zij niet zullen meewerken
aan de plannen van de minister, maar tijdens een bijeenkomst in dit Huis
verklaarde Asscher dat hij tóch met de minister wilde onderhandelen. En
hij ontvouwde daarbij alvast een voorstel, waarbij de gemeente Amsterdam,
jawel, de meerderheid van de aandelen in handen zou moeten krijgen.
Het is ons onduidelijk waarom de minister de aandelen Schiphol
voor een appel en een ei zou moeten verkopen aan Amsterdam. Wij roepen
hem dan ook op om dat vooral niet te doen. Ook snappen wij werkelijk niet
waarom Schiphol beter af is als de meerderheid van de aandelen niet in
handen is van de rijksoverheid, maar van de gemeente Amsterdam.
De heer Van der Lans (GroenLinks): Dit is een wonderlijk stukje in
het betoog van de heer Van Raak. De SP heeft zich namelijk altijd
gemanifesteerd als een partij die mordicus tegen privatisering is. Nu
krijgt die partij een voorstel, waarvan je de realiteitswaarde misschien
kunt betwisten. Op andere punten kan dat bij de SP echter ook wel eens
kritiek oproepen. Er komt dus een voorstel van "publicalisering". Dat is
het omgekeerde van wat er aan de hand is? Wat doet de heer Van Raak hier?
Hij gaat daar vrolijk de draak mee steken. Eigenlijk schiet hij dan
zichzelf in zijn voet. Hij maakt namelijk zichzelf belachelijk.
De heer Van Raak (SP): De heer Van der Lans mag mij een voorbeeld
noemen van een voorstel van de SP waaraan volgens hem de realiteitswaarde
ontbreekt. Dat is volgens mij vooral iets waar de ideeën- en
plannenpartij GroenLinks erg sterk in is. Ik doel op plannen lanceren
zonder enige realiteitswaarde. Daar neem ik ver afstand van. Het plan van
GroenLinks en de Partij van de Arbeid in Amsterdam is slecht. De
bedoeling van dat plan is om aandelen die nu in handen zijn van de
rijksoverheid, in handen van een gemeente te leggen. Ik zou werkelijk
niet weten waarom een gemeente een nationale luchthaven zou moeten
bezitten. Speciaal voor de minister merk ik ook op dat wij wél een partij
zijn met realiteitszin. Als wij die aandelen al moeten verkopen, waar wij
overigens erg op tegen zijn, moet het ook echt gebeuren en niet voor een
appel en een ei.
De heer Van der Lans (GroenLinks): Ik maak hier nog een laatste
opmerking over, want zo belangrijk is dit punt ook weer niet. Kennelijk
is het de heer Van Raak ontgaan dat er een partij in het geding is die de
aandelen wenst te verkopen, namelijk de Staat, de rijksoverheid. Dat is
nu precies de motivering geweest voor de publicalisering die de heer
Asscher heeft voorgesteld. Je moet het dus wel in die context zien.
De heer Van Raak (SP): Dat is nu weer echt GroenLinks-prietpraat.
Ik ga daar direct op in. Wij zien niet waarom een gemeente een nationale
luchthaven zou moeten bezitten. In antwoord op de opmerkingen van de heer
Van der Lans wil ik een beeld gebruiken: Asscher is als een ruiter hoog
te paard die de teugels stevig in handen heeft (dat is de blocking vote).
Wat gebeurt er met deze Asscher, dus de Partij van de Arbeid en
GroenLinks in Amsterdam? Zij springen van het paard, hollen vervolgens
achter het paard aan en roepen tegen deze Kamer: houd het paard tegen,
houd het tegen! Ik vraag mij af waarom GroenLinks en de Partij van de
Arbeid in Amsterdam ooit van het paard zijn gesprongen. Is dit het nieuwe
links liberale bestuur dat GroenLinks voor ogen staat?
De heer Van der Lans (GroenLinks): Dit is een geweldig
indrukwekkende metafoor, maar die klopt van geen kanten. Wie is het
paard, wie zijn de ruiters? Je kunt het zo wel voorstellen, maar zo is
het in werkelijkheid niet. De minister en de staatssecretaris zitten op
het paard en zij zijn degenen die ervan af springen. Wat doet de heer
Asscher? Hij probeert erop te springen. Dat is het enige wat er aan de
orde is. Ik begrijp dan ook echt niet waarom de heer Van Raak er zo'n
komedie van moet maken.
De heer Van Raak (SP): De heer Van der Lans heeft toch niet goed
begrepen wat er aan de hand is. Wij moeten toch constateren dat Amsterdam
een blocking vote heeft. De Partij van de Arbeid en GroenLinks in
Amsterdam kunnen dus gewoon doen wat zij aan alle Amsterdammers beloofd
hebben: zij zullen niet instemmen met deze wet. Daarvoor hebben zij het
middel van de blocking vote. In plaats van te zeggen dat zij daarvan
gebruik gaan maken, …
De heer Van der Lans (GroenLinks): Wie zegt dat zij daar geen
gebruik van maken?
De heer Van Raak (SP): Waarom dan dat theater, die hele poespas,
dat hele gedoe? Waarom komt Asscher dan met rare plannen die toch niet
uitgevoerd zullen worden? Waarom? Waarom wordt er niet gewoon gezegd "wij
hebben een blocking vote", klaar? Waarom dus dat hele gedoe? Ik kan het
natuurlijk niet aan de minister of de staatssecretaris vragen, maar wel
aan de heer Van der Lans en mevrouw Sylvester: waarom deze idiotie,
waarom dit gedoe?
De heer Van der Lans (GroenLinks): Ik maak hierover nog een
laatste opmerking en dan moeten wij er echt over ophouden. Het gaat
alleen om het gebaar. Kennelijk heeft de heer Van Raak geen enkel
vertrouwen in de gemeentelijke overheden. Het gaat om de essentie dat er
een overheid opstaat die zegt: ik wil wel het publieke belang behartigen,
als een andere overheid dat niet doet.
De heer Van Raak (SP): Je zegt dan toch gewoon "nee"?
De heer Van der Lans (GroenLinks): Waarom zou je de aandelen niet
overnemen?
De heer Van Raak (SP): Omdat het idioot is dat een gemeente een
nationale luchthaven bezit!
De heer Van der Lans (GroenLinks): Waarom zou dat zo idioot zijn?
Wie heeft de luchthaven opgericht? Is dat de rijksoverheid geweest?
De heer Van Raak (SP): Het lijkt mij niet zo'n goed idee dat …
De heer Van der Lans (GroenLinks): Ik vertrouw een gemeentelijke
overheid en u kennelijk helemaal niet.
Mevrouw Sylvester (PvdA): Ik wil de heer Van Raak adviseren om
zich gewoon te beheersen en zijn betoog te vervolgen en om datgene wat de
gemeente Amsterdam van plan is te doen even aan die gemeente over te
laten. Ik adviseer hem ook om daarover verder niet te speculeren.
De heer Van Raak (SP): In antwoord op de opmerkingen van de heer
Van der Lans zeg ik dat Schiphol een nationale luchthaven is met een
mainportfunctie. Het is niet logisch om de aandelen daarvan in handen van
een gemeenteraad te leggen. De heer Van der Lans kan toch niet menen dat
dit bestuurlijk logisch is?
Vervolgens moet de heer Van der Lans niet zeggen dat ik geen
vertrouwen heb in lokale overheden. Ik heb juist heel veel vertrouwen in
lokale overheden, maar niet in de Partij van de Arbeid en GroenLinks in
Amsterdam.
|
|
jun 20
|
CDA laat Schiphol lopen
 Eigenlijk wist ik het al toen ik ’s ochtends een klein krantenberichtje
onder ogen kreeg: de zaak is beklonken. In het krantenberichtje stond dat
het nog hoogst onzeker was dat het CDA in de senaat zou instemmen met de
privatisering van Schiphol. De wet die vervreemding van een minderheid
der aandelen van de NV Luchthaven Schiphol mogelijk moet maken was
vandaag aan de orde dag in de Eerste Kamer.
Maar het krantenberichtje haalde dus al bij voorbaat de spanning weg.
Want dit heb ik nu al zeker vier keer bij ‘spannende dossiers’ in de
senaat meegemaakt. Het laatst bij de Zorgverzekeringswet, nu een jaar
geleden. Het CDA blaast zich de borst vol en roept dat ze dwars gaan liggen,
maar tegelijkertijd hebben ze bij de bewindslieden al geregeld hoe ze er
uit komen. Het is dus theater: kijk een hoe kritisch wij zijn.
Vandaag werd dat zelfs hardop bevestigd door CDA-fractievoorzitter
Werner, die in de wandelgangen met zijn enorme stemgeluid door zijn
mobiel tetterde dat het allemaal in kannen en kruiken was en dat ze er
gisteren zijn uitgekomen. Niks geen nieuwe politiek dus: het CDA rules
this country.
Op die bühne hebben we vandaag nog geprobeerd het het kabinet lastig te
maken. Want die willen wel privatiseren, maar hoe ze dat met de
dwarsliggende gemeente Am,sterdam willen regelen dat blijft volslagen
onduidelijk. Dus wilde de linkse oppositie dat de kamer een
instemmingrecht zou krijgen met betrekking tot de
aandeelhoudersafspraken, maar Zalm wilde niet verder gaan dan informeren.
Aan CDA-woordvoerder Lemstra (foto rechts)zei hij – bijna ongevraagd, zo ingestoken was het – toe dat
er een actief aandeelhoudersschap gevoerd zal worden, waarbij de
meerderheid der aandeelhouders greep houden op majeure beslissingen en
dat er een voorhangprocedure komt met betrekking tot het vaststellen van
de tarieven. En dat was het dan.
 Oké, de oppositie heeft nog een motie ingediend, we wezen er Zalm op dat
de nieuwe wetswijzigingen die hij aan het CDA heeft toegezegd uitstel
betekenen van het proces van vervreemding omdat dat voor private
investeerders onduidelijk maakt onder welke condities zijn gaan
participeren, maar Zalm verwees dat allemaal breed lachtend naar de politieke
prullenbak.
Hij heeft in de elf jaar slepende discussie over de privatisering van
Schiphol nu nog maar een hindernis te nemen: de gemeente Amsterdam. Ben
benieuwd. .
Klik voor mijn bijdrage aan dit ultieme Schiphol-debat in de Eerste Kamer
hier
|
|
jun 18
|
Eerste Kamer zegt 'nee'
 Soms laat de Senaat inderdaad zijn tanden zien. Deze weken gebeurt dat zelfs drie keer en dan blijft het zelfs bij journalisten niet onopgemerkt. Zie het hiernaast staande stukje uit het Financieele Dagblad van vrijdag jl. De journalist refereert aan drie wetsvoorstellen die deze dagen de toets der kritiek van senatoren niet kon doorstaan. Het gaat om een initiatiefwet van het VVD-Kamerlid Luchtenveld die het mogelijk maakt om zonder rechterlijke tussenkomst echtscheidingen aan te gaan, het gaat om een wetsvoorstel over ongewenste intimiteiten op de werkplek en een ander over het concurrentiebeding dat moet voorkomen dat ex-werknemers hun oude werkgever gaan concurreren.
Het zijn geen westsvoorstellen die ik behandel dus ik weet er het fijne niet van. Het is zeker zo dat ze geen juridische schoonhiedsprijs verdienen, maar in alle gevallen is het niet louter een objectief oordeel dat hier door de meerderheid van de EK wordt geveld, hoezeer de dames en heren dat ook willen doen geloven. Het zijn wetsvoorstellen die iets willen moderniseren in de oude vertrouwde orde en in alle gevallen was dat een doorn in het oog van de gevestigde belangen daarbinnen, die daar ook luidkeels melding van maakte. En daar is de Kamer voor gezwicht, het is een in veel gevallen een conservatieve politieke reflex. Want als alleen de rechtmatigheid, consistentie en uitvoerbaarheid de aanleiding zouden vormen voor dit nee der senatoren, dan zouden ze hun rug veel vaker recht moeten houden. En dat doen ze niet: ze zijn alleen consequent als het hen zo uitkomt. |
|
jun 16
|
Drie keer reinventing public sphere
Een drukke week was het. Drie keer heb ik mijn verhaal over ‘Koning
Burger & reinventing public sphere’ mogen doen. Dat is het verhaal van –
kort samengevat – hoofdstuk 8 van het boek, waarin ik
tien ‘ontwerpprincipes’aandraag voor een herontwikkeling van het publieke
domein. Dat hoofdstuk blijkt – een half jaar na verschijnen – zijn weg
gevonden te hebben naar ambtelijke diensten, professionele
dienstverleningsorganisaties en organisatie-adviesbureaus, die er
kennelijk iets in herkennen en met de auteur in discussie willen. Dat is
natuurlijk het mooiste wat je je als schrijver kan wensen.
Maandag mocht ik een ‘inspiratiebijeenkomst’ van het
organisatieadviesbureau Van Nimwegen & partners uit Amsterdam van munitie
voorzien. Van Nimwegen is een bureau dat veel doet op het terrein van
volkshuisvesting en leefbaarheid en in die hoedanigheid weten de
adviseurs alles over inspraak, bewonersinvloed, leefbaarheid en zijn zij
dagelijks getuigen van de schermutselingen tussen het private belang en
de publieke zaak. Dus dat is altijd leuk discussiëren.
Donderdag reisde ik in de vroege avond naar Tilburg waar in het gebouw
Villa Media zich zo’n veertig ambtenaren op vrijwillige basis hadden
verzameld om daar informeel over de ambtelijke professionaliteit, omgang
met burgers, de loyaliteit ten opzichte van het politieke bestuur te
spreken. Dat doen ze vaker en dit keer was het idee om dat te doen aan de
hand van het verhaal van Koning Burger.
Bij die gelegenheden behandel ik de basisformule van het boek (opmars
burgers naar publieke domein + aftocht publieke dienstverleners uit het
publieke domein = zelfbedieningszaak Nederland). In feite is dat de
formule die een aantal culturele ontwikkelingen van de laatste halve eeuw
samenvat, en mijn voordracht is dus in feite een behandeling van de
recente moderne geschiedenis van Nederland. Zeg maar: onze eigen
geschiedenis, en dat maakt het juist zo leuk.
In Tilburg was de discussie geanimeerd, en ging het vooral over de
stelling dat ook ambtenaren niet alleen dienaars zijn en moeten
luisteren, maar vooral ook iets te vertellen hebben en professionals
zijn. Hoe kan je vanuit die hoedanigheid nu echt een dialoog met burgers
aangaan?
In feite was dat ook het thema van de derde presentatie deze week.
Vrijdagochtend voor de dienst Stadsontwikkeling in Den Bosch, die een
speciale managementteamdag had georganiseerd in een traject waarin de
dienst haar burgergerichtheid (wat iets anders is dan klantgerichtheid)
wil optimaliseren. Alle leden van het managementteam hadden nagenoeg het
gehele boek gelezen, en dat had ik nog niet eerder meegemaakt. Meestal is
er een persoon die het heeft gelezen en weet de rest van niks. Maar in
Den Bosch had men er echt over nagedacht en op gereageerd. Adviesbureau De Beuk, die het traject hier begeleid, had hen
gevraagd welke ontwerpprincipes het meest tot de verbeelding spreken. Dat
waren: 1. Zoek de fontlinie op; 2. Geen professionals een gezicht; 3. Hou
bureaucratische verplichtingen binnen de perken; 4. Behandel burgers
zoals je zelf ook behandeld wil worden. Het lijkt eenvoudig, maar
organiseer dat maar eens. Het was in ieder geval erg leuk om daar het
debat over aan te gaan. Ik kom daar altijd vrolijk vandaan. Nederland
wordt veel beter bestuurd dan we geneigd zijn te denken.
Wie de ontwerpprincipes er nog eens op na wil slaan, moet even zoeken op
de Koning Burger-pagina van deze site. De lijst is opgenomen in de
publcaties onder aan de pagina. Klik
hier. De powerpoint van Den Bosch (ik pas ze bij elke
presentatie weer iets aan) is eveneens te bekijken. Klik:
hier.
|
|
jun 10
|
Het Kabinet danste in BO1
Zaterdagavond 10 juni vormden meerdere ruimten in ons wooncomplex BO1 het
podium van een unieke dansproductie van het Amsterdamse
choregrafencollectief ‘Het Kabinet Danst’. In meerdere huiskamers en in
de hoven in het woonblok vertoonden dansers hun kunsten op basis van een
choreografie waarin een tapijt centraal staat. Dat gebeurt in het kader
van het dansfestival Tapijt& dat van 9 tot 24 juni steeds op andere
locaties in Amsterdam 14 voorstellingen ‘op tapijt’ ten tonele zal
brengen. De voorstelling in BO1 op zaterdag 10 juni vormde de
zogenaamde ‘route 2’ van dit festival. Kijk voor het totale programma op:
www.hetkabinetdanst.nl
  
  
|
|
jun 8
|
VAN VERZORGINGSSTAAT NAAR VERZORGINGSSTAD
 Ter gelegenheid van haar 25-jarig bestaan organiseerde het Nederlands
Genootschap Sociale Zekerheid vandaag een symposium in het prachtige
Interpolis-gebouw in Tilburg. Het thema was: Van verzorgingsstaat naar
verzorgingsstad. Aan mij was de eer toebedacht een soort algemene
inleiding te houden over de vraag of de publieke sector beter binnen een
gedecentraliseerd gemeentelijk domein uit de verf komt, dan in het
domein van de nationale staat. Daar valt veel over te plussen en minnen,
maar vast staat dat de decentralisatie gewoon doordendert (zie WMO,
verdere onttakeling AWBZ) terwijl de institutionele krachten al lang weer
het lokale niveau ontstijgen (schaalvergroting, fusiegolf, zie
bijvoorbeeld de zorgverzekeraars). Kortom: of het er allemaal zoveel
beter van wordt is zeer de vraag. Vast staat wel dat de
discussie ‘lokaliseert’ en het denken meer gericht is op praktische
resultaten en vormen van samenwerking. Daarvoor heb ik een soort agenda
van discussiethema’s gepresenteerd, kwesties die het komend decennium
binnen de publieke sector aan de orde zijn.
Dat zijn kort samengevat: het denken in termen van menselijke
betrekkingen in plaats van processen en producten, de herijking van
professionaliteit, het outreachend werken (oriëntatie op de leefwereld
als professioneel werkterrein), het herdefiniëren van het uniforme
principe van gelijke behandeling, het aansturend van professionele
organisaties: bindend leiderschap, lokale dwarsverbanden en ketens in de
publieke dienstverlening, emancipatie van centrumgemeenten en einde van
provincies, doordecentraliseren naar instellingen en burgers (pgb’s).
Ik had een aandachtig gehoor van zo’n tachtig mensen, maar toen de heren
(en een enkele dame) daarna over sociale zekerheid gingen discussiëren
had ik toch het idee in een andere wereld te zijn beland. Een oude wereld
van het beheersen van aantallen, van geharrewar over wat publiek en
privaat kan, over wat er wel en niet aan de markt overlaten, over
aanbesteden en uitbesteden. Het waseigenlijk een mooi illustratie van
mijn stelling dat er inde permanente reorganisatie van de Nederlandse
verzorgingsstaat verschillende bewegingen over elkaar heen schuiven.
Dominant daarin is nog steeds het denken vanuit instituties, functies en
organisaties, het denken van uit competenties en professies is daar
vooralsnog volkomen ondergeschikt aan. Iedereen vindt het sympathiek,
maar gaat daarna over tot de orde van de oude dag.
Wie de powerpoint-presentatie er op na wil slaan, kan klikken op NGSZ-presentatie: van verzoringsstaat naar verzorgingsstad.
|
|
jun 2
|
MWD-lezing: de nieuwe professionals
 Twaalf jaar geleden, op 1 juli 1994, hield ik de zogenaamde MWD-lezing,
een jaarlijkse lezing die sinds midden jaren tachtig wordt georganiseerd
door de opleiding maatschappelijk werk en dienstverlening aan de
Hogeschool van Amsterdam. Dit jaar viel mij opnieuw de eer ten deel. Voor
de grap ben ik in mijn digitale archieven op zoek gegaan naar mijn lezing
van 1994, die ik toen mocht houden naar aanleiding van het verschijnen
van het pamflet ‘Naar een modern paternalisme’. En wat blijkt: de lezing
van 1994 had ik met wat kleine wijzigingen zo weer kunnen afsteken. Zij
is eigenlijk onthutsend actueel.
Toch kan je niet zeggen dat er niets is veranderd. Dat bleek ook wel
tijdens de discussie vanmiddag na afloop van mijn lezing voor zo'n
honderd aanwezigen in het Auditorium in de top van het gebouw van de
Hogeschool Amsterdam aan de Wibautstraat (zie foto). Er is veel beweging om er-op-af-
te-gaan en het veilige kantoor achter zich te laten. Erg aardig is
bijvoorbeeld dat de er-op-af-methodiek die ooit in Amsterdam door de Vliegende
Hollander (een hulpbrigade die op het laatste moment huisuitzettingen probeerde te voorkomen) is ontwikkeld, inmiddels door het maatschappelijk werk en de
schuldhulpverlening in Amsterdam wordt omarmd. Liddy Vonk vertelde daar
in een coreferaat na mijn lezing een aansprekend verhaal over.
Kortom, de nieuwe professionals komen er wel degelijk, zij het dat ze nog
steeds op tal van procedurele, bureaucratische en institutionele bezwaren
stuiten. Het gaat dus langzaam, ik sluit niet uit dat ik over twaalf jaar (ik
ben dan 64) opnieuw wordt uitgenodigd. Laten we hopen dat niet nodig zal
zijn.
Zowel de lezing van 1994, als de powerpoint-presentatie van mijn
voordracht van vandaag staan op de site. Kijk onder de knop journalist
bij lezingen of klik op:
|
|
jun 1
|
Biodiversiteit
Als u weer eens wilt weten wat biodiversiteit ook al weer betekent, kijk
dan even naar dit filmpje |
|
jun 1
|
Waterland-discussie over paternalisme
Gisteren organiseerde de stichting Waterland, een van de leukste
gezelschappen voor linkse intellectuelen die ons land rijk is, een debat
in de Balie over paternalisme, een thema dat weer helemaal in is.
Aangezien ik in 1994 samen met Paul Kuypers auteur was van het pamflet:
Naar een modern paternalisme, geld ik als een van de
founding fathers van het begrip en dan kan een uitnodiging voor zo’n
discussie ook niet uitblijven. En ik doe graag mee, want het blijft
interessant, hoewel de discussie nu wel onder een heel ander ideologisch
gesternte wordt gevoerd dan 12 jaar geleden. Maar dat terzijde.
Er waren zo’n dertig mensen aanwezig in de salon van De Balie, veel
Waterlanders en als genodigden Leonard Geluk, CDA-wethouder te Rotterdam,
Jeroen Dijsselbloem (PvdA-TK-lid), Paul Frissen (hoogleraar bestuurskunde
Tilburg) en Evelien Tonkens (hoogleraar actief burgerschap Amsterdam).
Tussen hen ontstond, zoals altijd bij dit soort discussies, de nodige
spraakverwarring over wat nu wel en wat nu niet mag. Is een intimiderend
huisbezoek van een sociale rechercheur van de sociale dienst toelaatbaar
paternalisme bijvoorbeeld? Het antwoord is nee, maar dat wil niet zeggen
dat huisbezoek fout is. En dan wordt het al snel heel ingewikkeld.
Wat ik aan de discussie over gehouden heb is het woord ‘confrontatie’.
Hedendaags paternalisme is niet het implanteren van een moraal (want wat
zou dat dan precies moeten zijn?) maar het confronteren van mensen mensen
met een moraal, het is ze lastig vallen met een publieke moraal, het is
ze confronteren met zichzelf. Die confrontatie is in de moderne
samenleving weggeëbd, weggeorganiseerd, weggewoven. Teveel wordt
ongemoeid gelaten. Want burgers bepalen zelf wat goed voor hen is, dus
is afzijdigheid de norm geworden.
En de tendens is nu dat we daar van aan het terug komen zijn. Omdat we
last hebben van elkaar in het publieke domein, omdat mensen in
zinledigheid wegzinken, omdat mensen de kluit belazeren
(uitkeringsfraude) dan wel schaamteloos graaien in de publieke kas
(topsalarissen in de publieke sector). Van al die gedragingen willen we
het vanzelfsprekende wegnemen, we willen het ondervragen, we willen dat
mensen het rechtvaardigen of we willen de helpende hand bieden om in
vastgelopen situaties een andere richting in te slaan. We willen kortom
mensen met zichzelf confronteren. En als dat normaal is dan betekent dat
heel veel voor publieke professionals, voor hoe en waar ze opereren.
Enfin, zie mijn boek Koning Burger. Kortom, het was – zoals zo vaak – een
interessante discussie in de Balie.
Maar gaat u vooral even kijken op de site van Waterland: www.waterlandstichting.nl. En abonneert u
op de altijd interessante elektronische Nieuwsbrief.
Waterland is een progressieve denktank die de linkse leegte te lijf gaat
en antwoorden wil formuleren op de nieuwe uitdagingen van deze tijd.
Waterland werkt aan een nieuw links verhaal over vrijheid, gelijkheid en
solidariteit, daartoe geïnspireerd door de rijke tradities van het
progressieve denken. Waterland onttrekt zich bewust aan bestaande
politieke scheidslijnen en neemt een onafhankelijke positie in tegenover
de progressieve politieke partijen. Ons doel is een nieuwe intellectuele
doorbraak te bewerkstelligen, middels een verzoening tussen socialisme en
liberalisme die past bij de problemen van deze tijd. De signatuur die wij
daarvoor kiezen is het sociaal-individualisme : iedereen moet zich in
vrijheid en bestaanszekerheid kunnen ontplooien, in zelf gekozen
gemeenschappen, zonder anderen te schaden (‘gelijkheid in keuzevrijheid').
|
|
|
